Turgut Özal

Halil Turgut Özal (d. Turgut Özal, 17 Nisan 1993 tarihinde vefat ettiğinde 65 yaşındaydı. 13 Ekim 1927, Malatya - ö. 17 Nisan 1993, Ankara), Türk mühendis, ekonomist ve siyasetçidir. Türkiye Cumhuriyeti'nin 8. Cumhurbaşkanı ve 19. Başbakanı olan Özal, modern Türkiye'nin mimarı olarak kabul edilir. İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği bölümünden mezun olduktan sonra ABD'de ekonomi ve mühendislik üzerine eğitim aldı. Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) Müsteşarlığı ve Dünya Bankası'ndaki görevleriyle bürokraside pişti.

Türkiye'nin içine kapalı, ithal ikameci ekonomik modelden; dışa açık, serbest piyasa ekonomisine geçişini sağlayan "24 Ocak Kararları"nın mimarıdır. 12 Eylül darbesinden sonra, 1983 yılında Anavatan Partisi'ni (ANAP) kurarak girdiği ilk seçimde tek başına iktidar oldu. Başbakanlığı döneminde Türkiye'de telekomünikasyon devrimi yaptı, turizmi teşvik yasalarıyla bugünkü turizm cenneti Türkiye'nin temellerini attı, döviz bulundurma yasağını kaldırdı ve "Orta Direk" kavramını siyasi literatüre soktu.

Renkli kişiliği, "Tonton" lakabı, şortla askeri birlik denetlemesi ve eşi Semra Özal ile verdiği modern çift görüntüsüyle alışılagelmiş siyasetçi profilini yıktı. 1989 yılında Cumhurbaşkanı seçilerek Çankaya Köşkü'ne çıkan ilk sivil kökenli (asker olmayan) isimlerden biri oldu. Körfez Savaşı sırasında izlediği aktif dış politika ile Türkiye'nin jeopolitik önemini artırdı. Türk Cumhuriyetleri ile ilişkilerin geliştirilmesine öncülük etti. 17 Nisan 1993'te, 5 ülkeyi kapsayan yorucu bir Orta Asya gezisinden döndükten hemen sonra şüpheli bir kalp krizi sonucu vefat etti. Ölümüyle ilgili "zehirlenme" iddiaları yıllarca tartışıldı ve mezarı açılarak otopsi yapıldı. Naaşı, İstanbul Topkapı'daki Anıt Mezar'da bulunmaktadır.