Hasan Âli Yücel Onaylı

Hasan Âli Yücel (17 Aralık 1897, İstanbul - 26 Şubat 1961, İstanbul), Türkiye Cumhuriyeti'nin en efsanevi Milli Eğitim Bakanı, felsefeci, yazar ve Türk aydınlanma devriminin mimarlarından biridir. Hasan Âli Yücel, 26 Şubat 1961 tarihinde vefat ettiğinde 63 yaşındaydı. İstanbul'da köklü bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Yücel, İstanbul Üniversitesi (Darülfünun) Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü'nden mezun olmuştur. Eğitim hayatının ardından İzmir ve İstanbul'da felsefe ile edebiyat öğretmenliği yapmış, genç cumhuriyetin eğitim politikalarının şekillenmesinde en temel taşlardan biri haline gelmiştir. Refik Halid Karay, Yahya Kemal Beyatlı ve Ahmet Haşim gibi dönemin büyük edebiyatçılarıyla aynı entelektüel havayı solumuştur.

Siyasi kariyerinde en parlak dönemini 1938 ile 1946 yılları arasında, İsmet İnönü döneminde üstlendiği Milli Eğitim Bakanlığı göreviyle yaşamıştır. Bu süreçte İsmail Hakkı Tonguç ile omuz omuza vererek Türk eğitim tarihinin en büyük ve en vizyoner projesi olan Köy Enstitüleri'ni hayata geçirmiştir. Anadolu'nun en ücra köylerine eğitimi, sanatı ve tarım tekniklerini götüren bu sistem sayesinde yüz binlerce köy çocuğu aydınlığa kavuşmuştur. Aynı dönemde kurduğu Tercüme Bürosu ile dünya klasiklerinin Türkçe'ye kazandırılmasını sağlamış; Ankara Devlet Konservatuvarı ve Devlet Tiyatroları'nın yasal altyapısını kurarak Türkiye'nin kültürel rönesansını başlatmıştır.

Siyasetten ayrıldıktan sonra kendini tamamen yazarlığa, gazeteciliğe ve çocuklarına adayan Yücel, Türk edebiyatının en büyük şairlerinden olan Can Yücel ile Canan Yücel ve Gülümser Yücel'in babasıdır. Felsefe, eğitim ve edebiyat üzerine Pazartesi Konuşmaları, İyi Vatandaş İyi İnsan ve Göller Bölgesi gibi sayısız eser bırakmıştır. 26 Şubat 1961 tarihinde İstanbul'da geçirdiği kalp krizi sonucu hayata veda eden Hasan Âli Yücel, Türkiye Cumhuriyeti'nin kültür ve eğitim hayatında açtığı devasa ufukla bugün bile en saygın devlet adamlarından biri olarak anılmaktadır.