İsmet İnönü Onaylı

Mustafa İsmet İnönü (24 Eylül 1884, İzmir - 25 Aralık 1973, Ankara), Türkiye Cumhuriyeti'nin 2. İsmet İnönü, 25 Aralık 1973 tarihinde vefat ettiğinde 89 yaşındaydı. Cumhurbaşkanı, ilk başbakanı, İstiklal Madalyası sahibi kahraman asker ve Lozan Fatihi olarak anılan efsanevi devlet adamıdır. Asker bir babanın oğlu olarak dünyaya gelen İnönü, Mühendishane-i Berr-i Hümâyun ve Erkân-ı Harbiye Mektebi'ni birincilikle bitirerek kurmay yüzbaşı rütbesiyle Osmanlı ordusuna katılmıştır. Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı ve Yemen isyanlarında görev almış; Milli Mücadele yıllarında ise Mustafa Kemal Atatürk'ün en yakın silah ve çalışma arkadaşı olmuştur.

Kurtuluş Savaşı sırasında Batı Cephesi Komutanı olarak I. ve II. İnönü Muharebeleri'ni kazanarak düzenli ordunun ilk büyük zaferlerine imza atmıştır. Askeri dehasını diplomasi masasına da taşıyan İnönü, Mudanya Mütarekesi ve Türkiye'nin tapu senedi sayılan Lozan Barış Antlaşması'nda Türk heyetine başkanlık ederek bağımsızlığımızı tüm dünyaya kabul ettirmiştir. 1916 yılında Mevhibe İnönü ile evlenen liderin, Ömer, Erdal ve Özden adlarında üç çocuğu olmuştur. Cumhuriyetin ilanıyla birlikte ilk başbakanlık görevini üstlenmiş ve Atatürk'ün vefatı olan 1938 yılına kadar (kısa aralar hariç) bu görevi sürdürmüştür.

1938 yılında TBMM tarafından Türkiye'nin 2. Cumhurbaşkanı seçilerek Milli Şef unvanını almış ve ülkeyi II. Dünya Savaşı'nın yıkımından uzak tutmayı başaran dahi bir denge politikası yürütmüştür. 1950 yılında çok partili seçimleri kaybederek iktidarı Celâl Bayar ve Adnan Menderes'in Demokrat Parti'sine devretmiş, bu hareketiyle demokrasi tarihinde eşsiz bir sayfa açmıştır. 1960'lı yıllarda Süleyman Demirel gibi isimlerle siyasi rekabete giren ve koalisyon hükümetleriyle yeniden başbakanlık yapan İnönü, 1972 yılında CHP Genel Başkanlığı'nı Bülent Ecevit'e devrederek aktif siyasetten çekilmiştir. 25 Aralık 1973'te hayata veda eden İnönü, Anıtkabir'de ebedi istirahatgâhındadır.