Süleyman Demirel

Süleyman Demirel Kimdir? 9. Süleyman Demirel, 17 Haziran 2015 tarihinde vefat ettiğinde 90 yaşındaydı. Cumhurbaşkanı'nın Hayat Hikayesi

Isparta'nın küçük bir köyünden Çankaya Köşkü'ne uzanan yolculuğuyla Süleyman Demirel, Türk siyasetinin en uzun soluklu isimlerinden biri oldu.

Çocukluğu ve Eğitim Hayatı

Süleyman Demirel, 1 Kasım 1924'te Isparta'nın İslamköy köyünde doğdu. Babası Hacı Yahya Demirel, Kurtuluş Savaşı gazisiydi ve köyün muhtarlığını uzun yıllar yürüttü — küçük Süleyman'ın yönetim ve siyasete olan ilgisinin, babasının köy toplantılarına katılmasıyla filizlendiği anlatılır. İlkokulu köyünde okudu, ortaokulu Isparta'da tamamladı, liseyi ise parasız yatılı olarak Afyon'da bitirdi. Sınavlarını kazanarak girdiği İstanbul Mühendis Mektebi'nde önce Makine, sonra İnşaat Bölümü'nü seçti ve 1949'da İTÜ İnşaat Fakültesi'nden mezun oldu.

"Barajlar Kralı" Lakabının Hikayesi

Mezuniyetinin ardından Elektrik İşleri Etüd İdaresi'nde göreve başlayan Demirel, 1949-1950 ve 1954-1955 yıllarında ABD'de barajlar ve sulama sistemleri konusunda ihtisas yaptı. 1955'te Devlet Su İşleri Genel Müdürü oldu — bu görevle Türkiye'nin o zamana kadarki en genç genel müdürü unvanını aldı. Dönemin devasa baraj projelerine imza atması, ona "Barajlar Kralı" lakabını kazandırdı. 1948'de Nazmiye Demirel ile evlendi.

Siyasete Giriş ve Başbakanlık Yılları

Siyasi kariyerine 1962'de Adalet Partisi Genel İdare Kurulu üyeliğiyle başladı. 1965 seçimlerinde partisi tek başına iktidara geldi, kendisi de Isparta Milletvekili olarak Meclis'e girdi — Türkiye'nin en genç başbakanlarından biri sıfatını da böylece kazanmış oldu. 1965-1971 arasında ülke ekonomisi yıllık ortalama yüzde 7 büyüdü; Boğaziçi Köprüsü ve Keban Barajı gibi projeler bu dönemde hayata geçti.

Darbelerle Kesintiye Uğrayan Siyasi Yol

Demirel'in siyasi kariyeri, Türkiye'nin yakın tarihindeki üç askeri müdahaleyle de kesintiye uğradı. 12 Mart 1971 muhtırasıyla istifa etti. 12 Eylül 1980 darbesinin ardından siyasi yasaklı hâle getirilip Zincirbozan'a sürgün gönderildi. 1987 referandumuyla yasağı kalkınca Doğru Yol Partisi'nin başına geçti ve 1991'de yeniden Başbakan oldu.

Cumhurbaşkanlığı ve Mirası

1993'te Turgut Özal'ın vefatının ardından TBMM tarafından Türkiye'nin 9. Cumhurbaşkanı seçildi, bu görevi 2000 yılına kadar sürdürdü. Toplamda 6 dönem milletvekilliği yaptı, 7 kez hükûmet kurdu, 7 yıl siyasi yasaklı kaldı — Türk siyasi tarihinde benzerine az rastlanan bir kariyer izi bıraktı. Fötr şapkası, kendine özgü şivesi ve "binaenaleyh", "dün dündür bugün bugündür" gibi sözleriyle toplumsal hafızada özel bir yer edindi.

17 Haziran 2015'te, tedavi gördüğü Ankara'daki bir hastanede solunum yolu enfeksiyonu ve kalp yetmezliği nedeniyle 90 yaşında hayatını kaybetti. Ölümü üzerine Türkiye'de üç günlük ulusal yas ilan edildi. Naaşı, memleketi İslamköy'deki anıt mezara defnedildi.